Chiến dịch Điện Biên Phủ là chiến thắng chấn động địa cầu cũng như là trận chiến để đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
( Nguồn: http://ngoisao.vn/theo-dong-su-kien/ho-so-tu-lieu/tran-danh-chan-dong-dia-cau-cua-tuong-giap-113442.htm ).
Sau những chiến thắng vang dội của chiến dịch biên giới 1950, chiến dịch Tây Bắc 1952 đã đẩy quân Pháp ở Đông Dương vào thế lâm nguy. Mặc dù quân số tham chiến tại Đông Dương không ngừng được gia tăng nhưng tình hình với quân Pháp chẳng khả quan hơn chút nào. 

Đại tướng Võ Nguyên Giáp (người đứng) đang phác thảo kế hoạch tấn công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Kế hoạch Nava trong tuyệt vọng
Nhằm cứu vớt danh dự cho quân đội Pháp tại Đông Dương cũng như trên toàn thế giới, tướng Henri Eugène Navarre (Nava), tư lệnh lực lượng viễn chinh Pháp tại Đông Dương đã đề xuất bản kế hoạch có quy mô lớn mang tên ông, kế hoạch Nava. Kế hoạch quân sự đầy tham vọng này nhằm tìm kiếm một chiến thắng quân sự quyết định làm cơ sở cho một cuộc thảo luận hòa bình trên thế mạnh nhằm kết thúc chiến tranh Đông Dương trong danh dự. Để chuẩn bị cho kế hoạch đầy tham vọng này, Pháp đã thành lập cụm cứ điểm Điện Biên Phủ án ngự Tây Bắc.

Hướng hành quân lên Điện Biên Phủ trong kế hoạch đầy tham vọng và ngạo mạn của tướng Nava hòng tìm kiếm một "lối thoát danh dự" cho nước Pháp tại Đông Dương.
Khi lập cụm cứ điểm này theo như tướng Cogny nhấn mạnh: “Điện Biên Phủ là một căn cứ bộ binh - không quân lý tưởng, là chiếc chìa khoá của Thượng Lào”. Là một cái bẫy để thách thức quân chủ lực Việt Minh  tấn công vào đây, theo kế hoạch của Pháp, quân Việt Minh sẽ bị nghiền nát tại đó. Thậm chí người Pháp còn vỗ ngực tuyên bố “Điện Biên Phủ là pháo đài bất khả xâm phạm”.
Trước kế hoạch Nava đầy tham vọng của quân Pháp, Quân ủy trung ương nhận định, kế hoạch Nava ra đời trong hoàn cảnh bị động, trong thế thua nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn và nảy sinh mầm mống thất bại ngay từ đầu. Nắm được sự mâu thuẫn này thì quân Pháp thất bại là không thể tránh khỏi.
Trước tình thế đó Trung ương Đảng hạ quyết tâm: "Tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ để tạo nên một bước ngoặt mới trong chiến tranh, trước khi Đế quốc Mỹ can thiệp sâu hơn vào Đông Dương."
Quyết định khó khăn nhất cuộc đời cầm quân của Đại tướng
Với quyết tâm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, quân đội Việt Minh đã huy động 11 trung đoàn bộ binh thuộc các đại đoàn bộ binh (304, 308, 312, 316), 1 trung đoàn công binh, 1 trung đoàn pháo binh 105 ly (24 khẩu), 1 trung đoàn pháo binh 75 ly (24 khẩu) và súng cối 120 ly (16 khẩu), 1 trung đoàn cao xạ 24 khẩu 37 ly (sau được tăng thêm một tiểu đoàn 12 khẩu) vốn là phối thuộc của đại đoàn công pháo 351 (công binh – pháo binh).

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo nên một chiến thắng chấn động địa cầu một sự thảm bại của nước Pháp cũng như chủ nghĩa thực dân kiểu cũ.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh chiến dịch, Thiếu tướng Hoàng Văn Thái làm Tham mưu trưởng chiến dịch, Thiếu tướng Đặng Kim Giang làm Chủ nhiệm cung cấp chiến dịch. Ông Lê Liêm làm Chủ nhiệm chính trị chiến dịch.
Với địa thế hình lòng chảo, xét về toàn cuộc chiến dịch quân đội Việt Minh ở trên cao đánh xuống nhưng xét từng cứ điểm thì quân đội Việt Minh lại phải đánh từ dưới lên. Với lợi thế về hỏa lực của quân Pháp đồn trú trong các cứ điểm sẽ gây rất nhiều bất lợi cho quân đội Việt Minh.
Địa hình hiểm trở cũng gây nhiều khó khăn cho công tác hậu cần cho một chiến dịch quân sự có quy mô lớn nhất chiến tranh Đông Dương. Việc vận chuyển vũ khí, đặc biệt là pháo 105mm vào trận địa là một công việc cực kỳ khó khăn. Chỉ huy pháo binh tại Điện Biên Phủ  Charles Piroth từng tự tin tuyên bố: “ Việt Minh không thể nào đưa được pháo đến tận đây; nếu họ đến, chúng tôi sẽ đè bẹp ngay”.
Nhưng người Pháp đã lầm to, để đảm bảo tính bí mật và bất ngờ cho chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ đạo cho quân đội bí mật kéo pháo vào trận địa mà quân Pháp gần như không hay biết. Ban đầu khi đề ra quyết tâm thực hiện chiến dịch Điện Biên Phủ, Quân ủy trung ương đã nhất trí phương án “đánh nhanh thắng nhanh”. Giờ nổ súng được thống nhất vào ngày 25/01/954